واگرایی عجیب در بازار؛ وقتی صندوقهای سهامی دو برابر سود میدهند اما پولی جذب نمیکنند

در روزهایی که بازار دارایی ها با نوسانات پی در پی دست و پنجه نرم می کند، یک اتفاق عجیب و قابل تامل روی تابلوی معاملات رقم خورده است: صندوق های سهامی در حال ثبت بازدهی های خیره کننده هستند، اما سرمایه گذاران خرد تمایلی به ورود و مشارکت در این روند صعودی ندارند. چرا وقتی سودهای جذاب در یک بازه زمانی بسیار کوتاه روی میز است، صندلی خریداران خالی مانده است؟ این سوالی است که در میانه جدال همیشگی میان کسب بازدهی بیشتر و فرار به سمت امنیت، ذهن سرمایه گذار ایرانی را به خود مشغول کرده است. این واگرایی میان بازده در صدر و جریان پول در صف عقب، معمای اصلی این روزهای بازار است.

پاسخ کوتاه

صندوق های سهامی در یک هفته با بازدهی ۱۲.۵۲ درصدی تقریبا دو برابر میانگین بازار سودآوری داشتند، اما پول حقیقی همچنان در حال خروج از این دارایی ها است. در عوض، سرمایه ها به سمت صندوق های درآمد ثابت که سود روزشمار خود را به ۲۹ درصد ارتقا داده اند، سرازیر شده تا امنیت بر سود هیجانی غلبه کند.

سبقت بلامنازع سهامی ها از بازار و طلا

در هفته منتهی به اواسط مرداد، صندوق های سهامی با ثبت میانگین بازدهی ۱۲.۵۲ درصدی، تمام نگاه ها را روی تابلوی معاملات به خود جلب کردند. این جهش قیمتی در حالی به دست آمد که میانگین بازده کل بازار سهام تنها ۶.۶۳ درصد بود؛ به بیانی دیگر، این صندوق ها توانستند سودی تقریبا دو برابر وضعیت عمومی بازار بسازند. این گروه حتی از صندوق های اهرمی که با میانگین بازدهی ۱۰.۰۴ درصدی همراه بودند نیز پیشی گرفتند. در همین مدت، بازدهی صندوق های درآمد ثابت تنها ۰.۶۷ درصد بود. برای درک بهتر این جهش، مقایسه آن با بازار طلا جالب توجه است؛ در حالی که میانگین بازده یک ماهه صندوق های طلا ۵.۷ درصد بود، سهامی ها در عرض یک هفته از بازدهی یک ماهه طلا عبور کردند.

معمای فرار سرمایه در روزهای سبز

با وجود این صدرنشینی قاطع در جدول بازدهی، رفتار معامله گران پیام کاملا متفاوتی را مخابره می کند. آمارها نشان می دهد که این رشد چشمگیر هنوز نتوانسته اعتماد سرمایه گذاران برای ورود پول تازه را جلب کند. خالص خرید حقیقی ها در صندوق های سهامی و مختلط قابل معامله همچنان منفی است و در یکی از روزهای پایانی دهه دوم مرداد، این خروج به منفی ۵۶۲۶ میلیارد ریال رسید. این واگرایی آشکار نشان می دهد که رشد بازدهی به معنای ورود اتوماتیک نقدینگی نیست و سرمایه گذار ایرانی همچنان با احتیاط مضاعف عمل می کند.

آهنربای ۲۹ درصدی در زمین بدون ریسک

دلیل اصلی این احتیاط را باید در جذابیت زمین رقیب جستجو کرد. در روزهایی که سهام رشد می کند، صندوق های درآمد ثابت نیز در حال ارتقای پیشنهادهای خود هستند تا سرمایه ها را نگه دارند. به عنوان نمونه، یکی از صندوق های بزرگ درآمد ثابت با بیش از ۵۵ هزار میلیارد تومان دارایی تحت مدیریت، نرخ سود روزشمار خود را از ۲۷.۵ به ۲۹ درصد افزایش داده است. با در نظر گرفتن اثر سود مرکب، بازده موثر سالانه این سرمایه گذاری تا ۳۳.۲ درصد افزایش می یابد. در چنین رقابتی، جذابیت نسبی دارایی های پرریسک برای سرمایه گذاران محافظه کار کاهش چشمگیری پیدا می کند.

یک مثال عددی از جریان نقدینگی

فرض کنید سرمایه گذاران در یک روز معاملاتی قصد توزیع دارایی های خود را در بازار دارند. از مجموع ۵۵.۶ هزار میلیارد تومان ارزش معاملات صندوق های قابل معامله، سرمایه گذاران ترجیح داده اند سهمی معادل ۳۳.۷ هزار میلیارد تومان را به صندوق های درآمد ثابت اختصاص دهند و سهم صندوق های سهامی و مختلط تنها ۹.۸ هزار میلیارد تومان بود. در سمت ورود پول خرد نیز، در شرایطی که حقیقی ها مثبت ۳۷۵۲۵ میلیارد ریال به صندوق های درآمد ثابت تزریق کردند، همزمان ۵۶۲۶ میلیارد ریال از صندوق های سهامی بیرون کشیدند. این اعداد به سادگی نشان می دهند که امنیت سودهای باثبات چگونه در جذب جریان پول، بازدهی دو رقمی سهام را شکست داده است.

نکته های کلیدی

• میانگین بازدهی ۱۲.۵۲ درصدی صندوق های سهامی، رقمی معادل دو برابر بازدهی کل بازار و بالاتر از سود صندوق های اهرمی بوده است.
• با وجود صدرنشینی سهام، جریان ورود پول حقیقی به این صندوق ها همچنان ارقام منفی را نشان می دهد.
• افزایش سود روزشمار درآمد ثابت ها به ۲۹ درصد (بازده موثر ۳۳.۲ درصدی)، نقش اصلی را در تغییر مسیر نقدینگی ایفا کرده است.
• صندوق های سهامی در یک هفته موفق شدند از مجموع بازدهی یک ماهه صندوق های طلا عبور کنند.
• تضاد رفتاری معامله گران در خرید سنگین درآمد ثابت ها در روزهای درخشش سهام، نشان دهنده غلبه رویکرد حفظ سرمایه بر کسب سودهای مقطعی است.