شاخص کل بورس در مسیر ۶ میلیونی؛ فرصت یا حباب؟

شاخص کل بورس پس از سه هفته صعود متوالی به سقف تاریخی پنج میلیون و هفتصد و سی و شش هزار واحد رسیده و تنها حدود چهار و نیم درصد با کانال رویایی شش میلیون فاصله دارد. این روزها تالار شیشه‌ای شاهد رفتارهای متناقضی از سوی سرمایه‌گذاران است که بررسی دقیق آن‌ها برای حفظ ارزش دارایی اهمیت بالایی دارد. رکوردشکنی‌های پیاپی در ارزش معاملات و نماگرهای بازار، توجه بسیاری از صاحبان سرمایه را به خود جلب کرده است.

پاسخ کوتاه

بورس تهران با ثبت رکوردهای جدید نقدینگی ریالی و نسبت قیمت به درآمد متعادل، در محدوده ارزشمندی قرار دارد اما ارزش دلاری بازار هنوز یک‌چهارم قله سال نود و نه است. تثبیت بالای مقاومت‌های فعلی نیازمند تداوم ورود پول و کاهش ریسک‌های سیستماتیک خواهد بود و اصلاح مقطعی در این سقف قیمتی بخشی طبیعی از روند بازار به شمار می‌رود.

نقدینگی تاریخی و معمای خروج پول حقیقی

هفته سوم مرداد ماه با ثبت رکوردهای بی‌سابقه همراه بود. نماگر بازار رشد شش درصدی را ثبت کرد و ورود بیش از نه هزار میلیارد تومان پول حقیقی در یک روز در کنار عبور ارزش معاملات خرد از مرز شصت و شش هزار میلیارد تومان، نشانگر عطش نقدینگی برای ورود به سهام بود. با این حال، درست در زمانی که بازار در آستانه سقف‌شکنی قرار گرفت، خروج سنگین سه هزار و هفتصد میلیارد تومانی پول حقیقی در روز بیست و چهارم مرداد ثبت شد. این رفتار متناقض نشان‌دهنده شناسایی سود توسط بخشی از معامله‌گران در قیمت‌های بالا و تردید برای عبور پرقدرت از مقاومت روانی پیش رو است.

شاخص کل بورس چقدر با سال نود و نه تفاوت دارد؟
بسیاری از افراد رکوردهای ریالی اخیر را با روزهای اوج بازار در سال نود و نه مقایسه می‌کنند، اما واقعیت پنهان در ارزش دلاری معاملات است. ارزش معاملات شصت و شش همتی امروز تنها معادل سیصد و پنجاه و سه تا سیصد و پنجاه و هفت میلیون دلار است. این عدد را در کنار ارزش یک میلیارد و سیصد و هشتاد میلیون دلاری معاملات در تیرماه نود و نه قرار دهید تا مشخص شود بازار امروز از منظر دلاری بسیار کوچک‌تر شده است. در واقع، نقدینگی امروز در ظرفی به مراتب کوچکتر در حال چرخش است و قیاس مستقیم رکوردهای ریالی با گذشته می‌تواند خطای تحلیلی ایجاد کند.

آیا بازار سهام ایران هنوز ارزان است؟
با رسیدن نسبت پی بر ای بازار به محدوده شش و نیم مرتبه، می‌توان گفت سهام نسبت به دوره‌های رونق تاریخی خود گران نیست. ارزش کل بازار بورس و فرابورس نیز از سیزده هزار همت در ابتدای سال به بیش از نوزده هزار همت رسیده است که نشان از رشد کلی دارایی‌ها دارد. با این وجود، کارشناسان تاکید می‌کنند ارزندگی تنها به این نسبت محدود نمی‌شود. متغیرهایی نظیر نرخ بهره، چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها و البته رقابت با بازارهای موازی مانند دلاری که در محدوده صد و هشتاد و هفت هزار تومان و طلای بالای نوزده میلیون تومان قرار دارد، تعیین‌کننده مسیر آینده جریان پول خواهند بود.

مثال عددی از رفتار معامله‌گران

فرض کنید رفتار خریداران و فروشندگان حقیقی را در سقف اخیر قیمتی بررسی می‌کنیم تا به عمق بازار پی ببریم. در اواخر مرداد، سرانه خرید هر فرد حقیقی حدود هشتاد و هشت میلیون تومان بود، در حالی که سرانه فروش به یکصد و بیست و چهار میلیون تومان رسید. این یعنی نسبت قدرت خریدار به فروشنده منفی بوده و فروشندگان با قدرت بیشتری دارایی خود را نقد کرده‌اند. همزمان با این اتفاق، تعداد نمادهای منفی بر مثبت پیشی گرفت و صف‌های خرید نیز کاهش یافتند که هشداری برای احتیاط در خریدهای هیجانی محسوب می‌شود.

نکته‌های کلیدی

• نماگر هم‌وزن از ابتدای سال شصت و هشت درصد رشد داشته که عملکرد بهتری نسبت به شاخص اصلی است.
• صنایع استخراج نفت و گاز با صد و پنجاه و هشت درصد و دارویی با صد و سی و هفت درصد بیشترین بازدهی را ثبت کرده‌اند.
• عبور معتبر از مرز شش میلیون نیازمند حفظ ارزش معاملات بالای سی همت در روزهای متوالی است.
• در صورت عدم تداوم ورود نقدینگی تازه نفس، اصلاح قیمتی و دست به دست شدن سهام در این نواحی امری طبیعی است.