آیا رشد بازار پس از پایان تعطیلی به معنای سودآوری واقعی شرکتهاست؟

تحلیلگران معتقدند بخش مهمی از این رشد ناشی از تورم بالا و افزایش اسمی درآمدهای دلاری است و نشاندهنده افزایش قطعی سودآوری بنیادی در همه صنایع نیست.

چرا برخی سهام در روز بازگشایی قابل معامله نبودند؟

به دلیل کنترل هیجان و بررسی آسیبهای احتمالی ناشی از تنشها، ۴۲ نماد که ۳۵ درصد ارزش بازار را تشکیل میدادند متوقف شدند و بازگشایی آنها به مرور و مشروط به انتشار صورتهای مالی انجام شد.

در زمان تنشها چه استراتژی برای سهامداران خرد مناسبتر بود؟

آمارها نشان میدهد که تغییر پورتفو و چرخش سرمایه به سمت شاخص هموزن و سهام کوچکتر، مقاومت بسیار بیشتری در برابر ریزشها نسبت به سهام شاخصساز ایجاد کرده است.

بورس پس از تعطیلی؛ معمای رشد ۵۵ درصدی و استراتژی سهامداران

بورس پس از تعطیلی ۸۰ روزه برخلاف انتظارها ۵۵ درصد رشد کرد. بررسی دقیق واکنش بازار، ریسک نقدشوندگی و استراتژی مناسب برای سرمایه‌گذاران بلندمدت.

ورود به بورس پس از تعطیلی طولانی‌مدت به دلیل بحران‌ها همیشه با ترس همراه است، اما اتفاقات اخیر بازار سهام بسیاری از سرمایه‌گذاران را شگفت‌زده کرد.

پاسخ کوتاه

پس از ۸۰ روز تقویمی معادل ۵۱ روز کاری توقف معاملات به دلیل تنش‌های ژئوپلیتیک، شاخص کل برخلاف پیش‌بینی‌های کارشناسان مبنی بر موج فروش، نه تنها نریخت بلکه یک رالی صعودی ۵۵ درصدی را تجربه کرد. بررسی این دوره نشان می‌دهد که فروش هیجانی در روز بازگشایی یک خطای استراتژیک است، اما ریسک قفل شدن سرمایه در نمادهای متوقف نباید نادیده گرفته شود.

بورس پس از تعطیلی چه رفتاری نشان داد

بورس تهران از شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ به دلیل درگیری‌های منطقه‌ای کاملا تعطیل بود. در حالی که پیش از این تعطیلی و طی ۲۴ جلسه معاملاتی، حقیقی‌ها حدود ۱۰۷.۸ هزار میلیارد ریال معادل ۶۶.۵ میلیون دلار از بازار خارج کرده بودند، روز بازگشایی شرایط کاملا متفاوتی رقم خورد. در روز نخست، بازار بسیار محتاطانه عمل کرد و شاخص کل تنها ۲۵۰۰ واحد معادل ۰.۰۷ درصد رشد کرد و به ۳ میلیون و ۷۱۶ هزار واحد رسید. در این روز ۷۲ درصد سهام افت کردند یا بدون تغییر ماندند و تنها ۲۸ درصد مثبت شدند. با این حال، در کمتر از سه ماه روند تغییر کرد و شاخص کل به ۵ میلیون و ۷۶۶ هزار و ۲۵۵ واحد در پایان معاملات ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ رسید که نشان‌دهنده رشد ۵۵ درصدی بازار است.

چرا فروش هیجانی در بازگشایی اشتباه بود

مقایسه این دوره با تجربه جنگ ۱۲ روزه سال ۱۴۰۴ درس‌های بزرگی برای سرمایه‌گذاران بلندمدت دارد. در آن دوره، بورس تنها حدود دو هفته تعطیل بود اما بازگشایی با افت بیش از ۹۹ درصد سهام در ۹۰ دقیقه نخست همراه شد و فروش‌های هیجانی به ۳۵۰ هزار میلیارد ریال رسید. در آن زمان شاخص کل در نهایت ۲۰ درصد ریزش کرد. اما در بحران اخیر، سیاست‌گذار قواعد معاملاتی را تغییر داد و با تمدید یک‌ساعته زمان معاملات در روزهای نخست و اقدامات نظارتی، رفتار هیجانی را مهار کرد. نتیجه این شد که در هفته‌های بعد بازار مسیر صعودی گرفت و در هفته منتهی به ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ شاخص کل ۶.۱ درصد رشد کرد و سومین هفته متوالی صعود را به ثبت رساند.

چگونه سهام کوچک پناهگاه سرمایه‌ها شدند

بررسی روند بازار نشان می‌دهد که رفتار سهامداران در این دوره دارای الگوی واضحی در چهار مقطع زمانی است. در مقاطع کاهش تنش و مذاکرات، شاخص‌ها رشدهای بالایی ثبت کردند؛ به عنوان مثال در دوره نخست پس از بازگشایی تا ۲۷ خرداد، شاخص کل ۳۸.۷ درصد و شاخص هم‌وزن ۴۱.۹ درصد رشد کرد. در مقطع چهارم بین ۱۱ تا ۲۰ مرداد نیز شاخص کل ۶۸۱ هزار واحد معادل ۱۳.۴ درصد و شاخص هم‌وزن ۱۱.۴ درصد افزایش یافت. اما نکته کلیدی در مقطع بازگشت درگیری‌ها بود؛ در این دوره شاخص کل ۲ درصد افت کرد، اما شاخص هم‌وزن ۷.۵ درصد رشد را نشان داد. این آمار نشان می‌دهد که سرمایه‌ها به جای خروج کامل از بورس، به سمت نمادهای کوچک‌تر و کم‌ریسک‌تر چرخیدند.

ریسک پنهان نقدشوندگی چیست

یکی از مهم‌ترین واقعیت‌های این دوره، اهمیت مدیریت ریسک نقدشوندگی است. در روز بازگشایی، ۴۲ نماد بورسی و فرابورسی متوقف بودند و از فرآیند کشف قیمت خارج شدند. این توقف به دلیل آسیب مستقیم، وابستگی به شرکت‌های آسیب‌دیده یا پرتفوی هلدینگ‌ها بود و حدود ۳۵ تا ۳۶ درصد ارزش کل بازار را شامل می‌شد. سازمان بورس بازگشایی مرحله‌ای را انتخاب کرد و اکنون ۳۸ نماد بازگشایی شده‌اند اما ۴ نماد همچنان منوط به انتشار گزارش در کدال بسته هستند. این موضوع ثابت می‌کند پولی که ممکن است در کوتاه‌مدت به آن نیاز باشد، هرگز نباید وارد چنین بازاری شود.

آیا رالی صعودی اخیر واقعی است

آمارها نشان می‌دهند که در پایان معاملات ۲۵ مرداد ارزش معاملات خرد به ۳۹ هزار میلیارد تومان رسید و حدود ۴ همت پول حقیقی وارد بازار شد. با این حال، تحلیلگران هشدارهای مهمی می‌دهند. بخش قابل توجهی از این رالی صعودی حاصل تورم بالا و رشد درآمد اسمی شرکت‌ها بر مبنای دلار است. به عبارت دیگر، این رشد لزوما بازتاب‌دهنده رشد واقعی سودآوری بنیادی نیست و بیشتر واکنشی به کاهش ارزش پول ملی محسوب می‌شود.

مثال عددی از وضعیت سهامداران

فرض کنید در روز بازگشایی بازار در ۲۹ اردیبهشت، بخشی از سرمایه شما در نمادهای متوقف قرار داشت. در آن روز ۳۵ تا ۳۶ درصد ارزش بازار قفل بود و امکان فروش آن را نداشتید. اما اگر مابقی سرمایه شما در سهام فعال سرمایه‌گذاری شده بود، در مقطع نخست بازار تا ۲۷ خرداد، سبد شما بر اساس شاخص هم‌وزن می‌توانست تا ۴۱.۹ درصد رشد کند، در حالی که شاخص کل در همین مدت ۳۸.۷ درصد افزایش یافت.