پشت قیمت راکد بیتکوین؛ سه موج فروش که بازار کمتر می‌بیند
بیتکوین با وجود ثبات ظاهری حوالی ۶۴ هزار دلار، از سه جریان فروش ساختاری رنج می‌برد: ماینرهای بورسی که زیر قیمت تمام‌شده می‌فروشند، بزرگترین خزانه‌دار شرکتی که «هرگز نمی‌فروشم» را کنار گذاشته و صندوق‌هایی که بدترین نیم‌سال تاریخشان را ثبت کرده‌اند.
وقتی قیمت بیتکوین هفته‌ها حوالی ۶۳ تا ۶۵ هزار دلار درجا می‌زند، نگاه‌ها معمولا به خریداران است؛ نهنگ‌هایی که سبد اضافه می‌کنند یا صندوق‌هایی که ورود سرمایه ثبت می‌کنند. اما سمت کمتر دیده‌شده این معادله، فروشندگانی هستند که ساکت اما پیوسته عرضه را زیاد می‌کنند: شرکتهای استخراجی که زیر قیمت تمام‌شده می‌فروشند، بزرگترین خزانه‌دار شرکتی بیتکوین که شعار معروف «هرگز نمی‌فروشم» را کنار گذاشته و صندوقهای اسپات آمریکایی که بدترین نیم‌سال تاریخ خود را ثبت کرده‌اند.
پاسخ کوتاه: بیتکوین در میانه مرداد ۱۴۰۵ حدود ۶۴ هزار دلار معامله می‌شود و نسبت به ابتدای سال حدود ۲۷ درصد پایین‌تر است. فشار اصلی این روزها نه از ترس خرده‌فروشی، بلکه از سه جریان ساختاری میآید: فروش حدود ۲۸ هزار بیتکوین توسط ماینرهای بورسی، ورود بزرگترین دارنده شرکتی به فاز فروش پس از زیان ۸.۲ میلیارد دلاری و خروج ۵.۴ میلیارد دلاری از صندوقهای اسپات در نیمه اول سال.
ماینرهایی که زیر قیمت تمام‌شده می‌فروشند
شرکتهای استخراج بورسی امسال حدود ۲۸ هزار بیتکوین به ارزش تقریبی ۱.۷۸ میلیارد دلار فروختهاند؛ موجودی آنها از حدود ۱۲۷ هزار بیتکوین در ابتدای سال به ۹۹ هزار رسیده است. نکته مهم‌تر، اقتصاد استخراج است: میانگین هزینه تولید هر بیتکوین حدود ۷۴ تا ۷۸ هزار دلار برآورد می‌شود، در حالی که قیمت بازار زیر ۶۵ هزار دلار است؛ یعنی پنج ماه متوالی است بیتکوین زیر قیمت تمام‌شده معامله می‌شود و حدود یک‌پنجم ماینرها زیان‌ده‌اند. نتیجه را در سختی شبکه می‌بینیم: سختی استخراج حدود ۱۸ درصد از قله آبان ۱۴۰۴ پایین آمده، طولانی‌ترین افت ثبت‌شده، و ماینرهایی که مانده‌اند اکنون حدود ۱۸ درصد بیشتر بیتکوین دریافت می‌کنند.
پایان دوران «هرگز نمی‌فروشم»
شرکت استراتژی که تا پارسال با نام مایکرواستراتژی شناخته می‌شد، در سهماهه دوم ۲۰۲۶ زیان خالص ۸.۲ میلیارد دلاری ثبت کرد؛ در حالی که سال قبلش حدود ۱۰ میلیارد دلار سود داشت. این شرکت با بیش از ۸۴۳ هزار بیتکوین و میانگین قیمت خرید حدود ۷۵ هزار و ۴۰۰ دلار، بزرگترین خزانه‌دار شرکتی بازار است. پس از اولین فروش تاریخ خود در اوایل تیر (حدود ۳۵۸۸ بیتکوین)، در هفته منتهی به ۱۹ مرداد، ۱۶۹۰ بیتکوین را با میانگین ۶۴ هزار و ۲۶۲ دلار — یعنی پایین‌تر از قیمت خرید — به ارزش حدود ۱۰۸ میلیون دلار فروخت و چهار هفته متوالی فروشنده بود. برنامه موسوم به «پول‌سازی بیتکوین» نیز فروش تا سقف ۵ میلیارد دلار را مجاز کرده است.
صندوق‌ها؛ اولین نیم‌سال منفی تاریخ
صندوقهای اسپات بیتکوین آمریکا در نیمه اول ۲۰۲۶ خروج خالص ۵.۴ میلیارد دلاری ثبت کردند؛ اولین نیم‌سال منفی از زمان راه‌اندازی در ژانویه ۲۰۲۴. در مرداد کمی وضعیت بهتر شد و هفته منتهی به ۱۷ مرداد حدود ۸۵۳ میلیون دلار ورود سرمایه داشت، اما تمرکز شدید است: در ۲۱ مرداد کل ورودی‌ها فقط ۴.۹ میلیون دلار بود و تنها یک صندوق سرمایه جذب کرد. این یعنی جریان پول نهادی هنوز پراکنده و شکننده است.
پول از معدن به سمت هوش مصنوعی رفت
بخشی از فروش ماینرها برای تأمین مالی چرخش به هوش مصنوعی است؛ بزرگترین ماینر بورسی در سهماهه اول امسال ۱.۵ میلیارد دلار بیتکوین فروخت و برخی شرکت‌ها سیاست «موجودی صفر» در پیش گرفته‌اند و کل تولید هفتگی خود را می‌فروشند. در سمت اتریوم هم درآمد شبکه تحت فشار است: کارمزد متوسط به حدود ۰.۵ گوئی و حتی ۰.۱۵ گوئی رسیده و درآمد ۳۰ روزه شبکه به حدود ۱۰ میلیون دلار سقوط کرده؛ شبکه‌ای که تراکنش‌های بیشتری پردازش میکند اما از هر تراکنش کمتر می‌گیرد.
مثال عددی: فرض کنید قیمت هر بیتکوین ۶۴ هزار دلار و هزینه تمام‌شده استخراج ۷۴ هزار دلار باشد؛ در این صورت هر بیت‌کوینی که یک ماینر بورسی امروز تولید میکند، روی کاغذ حدود ۱۰ هزار دلار ضرر دارد. حالا این منطق را در مقیاس ۲۸ هزار بیتکوین فروخته‌شده در نظر بگیرید؛ یعنی فروشندگانی که نه از روی هیجان، بلکه برای بقای جریان نقدی می‌فروشند.
نکته‌های کلیدی:
- فشار فروش امسال عمدتا ساختاری است؛ نه هیجانی: ماینرها زیر قیمت تمام‌شده، خزانه‌دار شرکتی و صندوق‌ها.
- فروش ۱.۷۸ میلیارد دلاری ماینرها در کنار خروج ۵.۴ میلیارد دلاری صندوق‌ها نشان می‌دهد سمت عرضه کوچک نیست.
- کاهش ۱۸ درصدی سختی شبکه می‌تواند هزینه استخراج بازماندگان را کم کند و فشار فروش آینده را تعدیل کند.
- چرخش ماینرها به هوش مصنوعی دو لبه است: هم عرضه فعلی را زیاد کرد، هم ممکن است خروج بلندمدت از شبکه را رقم بزند.
- برای سرمایه‌گذاری که ریال را به تتر و سپس بیتکوین تبدیل میکند، این متغیرهای جهانی تعیین‌کننده قیمت دلاری‌اند و نباید فقط به اخبار خرید نهنگ‌ها نگاه کرد.
پرسش‌های متداول
چرا قیمت بیتکوین با وجود ثبات ظاهری، راکد مانده است؟
فشار اصلی از سه جریان ساختاری میآید: فروش حدود ۲۸ هزار بیتکوین توسط ماینرهای بورسی، ورود بزرگترین دارنده شرکتی به فاز فروش پس از زیان ۸.۲ میلیارد دلاری، و خروج ۵.۴ میلیارد دلاری از صندوقهای اسپات در نیمه اول سال.
آیا ماینرهای بورسی بیتکوین در حال فروش هستند؟
بله، شرکتهای استخراج بورسی امسال حدود ۲۸ هزار بیتکوین به ارزش تقریبی ۱.۷۸ میلیارد دلار فروختهاند و موجودی آنها از حدود ۱۲۷ هزار به ۹۹ هزار بیتکوین رسیده است. میانگین هزینه تولید هر بیتکوین حدود ۷۴ تا ۷۸ هزار دلار است، در حالی که قیمت بازار زیر ۶۵ هزار دلار است.
آیا شرکت استراتژی (مایکرواستراتژی) بیتکوین فروخته است؟
بله، این شرکت پس از اولین فروش تاریخ خود در اوایل تیر (حدود ۳۵۸۸ بیتکوین)، در هفته منتهی به ۱۹ مرداد ۱۶۹۰ بیتکوین را با میانگین ۶۴ هزار و ۲۶۲ دلار فروخت و چهار هفته متوالی فروشنده بود.
