قیمت لیر ترکیه امروز ۱۳ شهریور؛ چرا لیر ۱۱ درصد گران شد؟

قیمت لیر ترکیه در بازار آزاد تهران امروز جمعه ۱۳ شهریور به ۴,۶۷۰ تومان رسید؛ رقمی که نشان می‌دهد این ارز در یک هفته حدود ۱۱ درصد گران شده و از مرز مهمی گذشته است. در پاسخ کوتاه باید گفت جهش لیر بیش از آنکه از عوامل داخلی ترکیه ناشی شود، دنباله صعود دلار در بازار تهران است؛ دلار آزاد هم‌زمان از ۲۲۱ هزار تومان عبور کرده و همین امر مرزهای قیمتی لیر را جابه‌جا کرده است. در بازار استانبول نیز هر دلار حدود ۴۸.۳ لیر ارزش‌گذاری می‌شود که نرخ صرافی‌های تهران را همسو با جهان نگه داشته است.

چرا لیر در بازار تهران یک‌شبه جهش کرد؟
در شبانه‌روز منتهی به ۱۲ شهریور، لیر ابتدا ۱۲۰ تومان رشد کرد و معادل ۲.۶۵ درصد بالا رفت و سپس در محدوده ۴,۶۴۰ تومان تثبیت شد. این حرکت سریع هم‌زمان با رشد دلار آزاد به کانال ۲۲۱ هزار تومان رخ داد؛ دلاری که نسبت به روز قبل ۱,۵۰۰ تومان گران‌تر شد. رشد هفتگی لیر به ۸.۶۷ درصد رسید و رشد شش‌ماهه آن ۲۰.۵۲ درصد ثبت شده است. در مقیاس یک‌ساله، لیر از ۲,۵۲۰ تومان در ۱۲ شهریور پارسال به حدود ۴,۶۵۰ تومان امروز رسیده و حدود ۸۶ درصد افزایش یافته است. این ارقام نشان می‌دهد که بازار ارز تهران در موج تازه‌ای از انتظارات تورمی قرار دارد و لیر نیز به‌عنوان یکی از ارزهای پرتقاضا برای سفر و تجارت، از این موج عقب نمانده است.

نرخ لیر در استانبول و تهران چه ارتباطی با هم دارد؟
نکته جالب این است که بخشی از رشد لیر در تهران نه فقط از دلار داخلی، بلکه از تضعیف خود لیر در برابر دلار در بازار استانبول ناشی می‌شود. در بازار بین‌المللی، هر دلار حدود ۴۸.۳ لیر ارزش دارد و این نرخ به صرافی‌های تهران جهت می‌دهد. در واقع وقتی دلار در تهران گران می‌شود و هم‌زمان لیر در استانبول نیز در برابر دلار ضعیف می‌شود، اثر دوچندان بر قیمت لیر در بازار آزاد ایران می‌گذارد. به عبارت دیگر، اگر دلار تهران ثابت می‌ماند اما لیر در جهان سقوط می‌کرد، باز هم قیمت لیر در ایران بالا می‌رفت. اما آنچه این روزها می‌بینیم ترکیبی از هر دو عامل است: رشد دلار آزاد و تضعیف لیر جهانی. به همین دلیل، رشد ۱۱.۵ درصدی لیر در هفته منتهی به ۱۲ شهریور از رشد دلار (که حدود ۳ تا ۴ درصد بود) بسیار فراتر رفته است.

تورم ترکیه و نشست بانک مرکزی چه تأثیری بر لیر خواهد گذاشت؟
در بازار ترکیه نیز اخبار مهمی در جریان است. تورم سالانه این کشور در مرداد به ۳۱.۵۱ درصد رسیده که کمترین مقدار از مارس محسوب می‌شود و سومین ماه کاهشی پیاپی را نشان می‌دهد. تورم ماهانه نیز ۱.۸۴ درصد ثبت شده است. با این حال، بانک مرکزی ترکیه در نشست پنجشنبه ۱۰ سپتامبر (۱۹ شهریور) احتمالا نرخ سیاستی ۳۷ درصد را حفظ خواهد کرد. انتظار بازار این است که اولین کاهش نرخ در اکتبر رخ دهد. این چشم‌انداز می‌تواند بر ارزش لیر در بازار جهانی اثر بگذارد؛ اما در بازار تهران، عامل تعیین‌کننده همچنان دلار و انتظارات سیاسی-اقتصادی داخل ایران است. به عبارت دیگر، حتی اگر لیر در استانبول تثبیت شود، نوسان دلار تهران می‌تواند قیمت لیر را در بازار آزاد ما تغییر دهد.

سفر به ترکیه و هزینه‌های ارزی چقدر گران شده است؟
برای مسافرانی که قصد سفر به ترکیه دارند، این جهش به معنای افزایش محسوس هزینه‌هاست. اگر یک مسافر بخواهد ۵۰۰ دلار برای سفر خود تهیه کند، باید حدود ۱۱۰ میلیون تومان بپردازد؛ اما اگر همین مبلغ را به لیر بگیرد، با نرخ امروز ۴,۶۷۰ تومان، هر ۱۰۰ دلار معادل ۴۸۳ لیر در استانبول خواهد بود و این یعنی هزینه‌های سفر به لیر نیز در مقایسه با ماه قبل به‌طور قابل توجهی بالا رفته است. از ابتدای سال ۱۴۰۵ که لیر حدود ۳,۳۲۰ تومان بود، تا امروز که به ۴,۶۷۰ تومان رسیده، حدود ۴۰ درصد رشد کرده است. این افزایش هم‌زمان با رشد دلار، قدرت خرید مسافران ایرانی در ترکیه را به‌شدت کاهش داده و فعالان حوزه گردشگری را نگران کرده است.当然، در روزهای پایانی هفته معاملات کم‌حجم است و ممکن است قیمت‌ها در روز شنبه کمی تعدیل شود، اما روند صعودی ارز در تهران همچنان پرقدرت به نظر می‌رسد.

نکته‌های کلیدی

• قیمت لیر ترکیه در بازار آزاد تهران امروز ۴,۶۷۰ تومان است و در هفته گذشته ۱۱.۵ درصد رشد کرده است.
• دلار آزاد هم‌زمان به ۲۲۱,۰۶۰ تومان رسیده و سکه امامی ۲۳۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت دارد.
• نرخ لیر در بازار استانبول حدود ۴۸.۳ لیر در برابر هر دلار است و صرافی‌های تهران از این نرخ پیروی می‌کنند.
• تورم سالانه ترکیه به ۳۱.۵۱ درصد کاهش یافته و بانک مرکزی احتمالا در نشست ۱۰ سپتامبر نرخ را ثابت نگه می‌دارد.
• رشد لیر از ابتدای سال به حدود ۴۰ درصد رسیده و هزینه سفر به ترکیه را به‌طور محسوس گران کرده است.

محرک اصلی: رشد دلار آزاد تهران و عبور آن از ۲۲۱ هزار تومان، همراه با تضعیف لیر در بازار استانبول، نیروی محرکه اصلی جهش لیر است.
ریسک مهم: احتمال اصلاح قیمت در روزهای ابتدایی هفته به دلیل معاملات کم‌حجم آخر هفته و نیز تغییر ناگهانی نرخ ارز در بازار جهانی وجود دارد.
رویداد بعدی: نشست کمیته پولی بانک مرکزی ترکیه در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۹ شهریور)؛ انتظار تثبیت نرخ ۳۷ درصد و احتمال اعلام سیگنال کاهش نرخ از اکتبر.

در اپ فرداس می‌توانی نمودار این دارایی را ببینی، هشدار قیمت بگذاری، آن را به سبدت بیفزایی یا از مشاور هوشمند بپرسی.