علت افزایش قیمت دلار؛ محرک‌های بنیادی و رفتار معامله‌گران

اصلی‌ترین علت افزایش قیمت دلار در معاملات پایان هفته، فعال شدن همزمان تقاضای احتیاطی معامله‌گران و بالا رفتن نرخ حواله درهم بود. انتشار اخبار امنیتی درباره وقفه در مذاکرات دیپلماتیک و تشدید تنش‌ها پیرامون آبراه تنگه هرمز، جریان خرید نقدی را تقویت کرد. در نتیجه این تقاضا، نرخ پایانی اسکناس آمریکایی با ۵,۰۰۰ تومان رشد نسبت به قیمت پایانی ۲۶۶,۰۰۰ تومانی روز معاملاتی قبل، به ۲۷۱,۰۰۰ تومان رسید.

ریشه و علت افزایش قیمت دلار در معاملات اخیر

وقتی فعالان بازار با شایعات سیاسی و توقف گفتگوهای دیپلماتیک روبرو می‌شوند، اولویت آن‌ها حفظ ارزش دارایی در برابر ریسک روزهای تعطیل است. ما در جریان دادوستدها دیدیم که هجوم خریداران برای پوشش ریسک پایان هفته، دامنه نوسان روزانه دلار را میان ۲۷۰,۰۰۰ تا ۲۷۲,۸۰۰ تومان شکل داد. همزمان با دلار، یورو در بازار آزاد ۶,۰۰۰ تومان افزایش یافت و روی رقم ۳۰۶,۰۰۰ تومان ایستاد. صعود هم‌زمان سایر ارزها از فراگیر بودن انتظارات کاهشی نسبت به ارزش برابری ریال خبر می‌دهد.

نقش درهم و فاصله نرخ مرکز مبادله با بازار آزاد

نرخ درهم امارات جهت معاملات نقدی تهران را مشخص می‌کند و کف‌های قیمتی را می‌سازد. در بازار آزاد، قیمت درهم به محدوده ۷۳,۵۰۰ تا ۷۴,۷۰۰ تومان رسید و کشش تقاضا برای اسکناس در پایتخت را بالا نگه داشت. در سمت رسمی، تفاوت قیمت‌ها با بازار آزاد بسیار زیاد است. نرخ فروش حواله دلار در مرکز مبادله ۱۸۴,۳۸۲ تومان و نرخ خرید آن ۱۸۲,۷۲۳ تومان ثبت شد. همچنین حواله درهم در مرکز مبادله با نرخ فروش ۵۰,۲۰۶ تومان و نرخ خرید ۴۹,۷۵۴ تومان معامله شد. فاصله ۸۶,۶۱۸ تومانی میان دلار آزاد و نرخ فروش حواله مرکز مبادله، فشار تقاضای نقدی را تشدید می‌کند. در بازارهای بین‌المللی نیز نفت برنت با رشد روزانه ۲٫۰۸ درصدی به ۱۱۱٫۸۹۹ دلار رسید که حساسیت بالای بازار انرژی به تحولات منطقه را منعکس کرد.

آنچه دادههای فرداس نشان میدهد

در پایگاه داده قیمت فرداس در ساعت ۱۴:۰۷ روز ۳۰ مهر ۱۴۰۵، نرخ دلار آزاد روی ۲۷۲,۲۰۰ تومان ایستاد که بازدهی روزانه ۱٫۰۴ درصد، بازدهی هفتگی ۱٫۶۱ درصد و رشد ماهانه ۱۶٫۷۲ درصد را ثبت کرد. درهم امارات در همین زمان به ۷۴,۵۸۱ تومان رسید و با رشد ماهانه ۱۹٫۳۸ درصدی، شتاب بیشتری نسبت به دلار نشان داد. تتر با قیمت ۲۷۰,۸۵۳ تومان و رشد روزانه ۲٫۲۶ درصدی دادوستد شد و اختلاف قیمت تتر با دلار آزاد روی منفی ۰٫۴۹ درصد قرار گرفت.

داده‌های ثبت‌شده در فرداس برای بازار طلا سیگنال‌های قوی‌تری از انتظارات تورمی دارد. انس جهانی طلا با کاهش ۱ درصدی به ۴,۰۹۱٫۴۱ دلار و انس نقره با افت ۳٫۰۶ درصدی به ۵۶٫۰۹ دلار رسید و نسبت طلا به نقره عدد ۷۲٫۹۵ را ثبت کرد. با این حال در بازار داخل، هر گرم طلای ۱۸ عیار با رشد روزانه ۰٫۵۲ درصد به ۲۷,۱۹۵,۱۰۰ تومان رسید و حباب آن نسبت به انس ۱٫۳ درصد بود. دلار ضمنی به دست آمده از طلای ۱۸ عیار رقم ۲۷۵,۷۲۹٫۹۸ تومان را ثبت کرد. سکه امامی نیز در سطح ۲۷۳,۸۱۰,۰۰۰ تومان با حباب ۳٫۱۱ درصدی معامله شد و دلار ضمنی سکه را به ۲۸۴,۳۱۳٫۱ تومان رساند. خریداران بازار طلا و سکه ارزش دلار را بالاتر از نرخ بازار نقد قیمت‌گذاری کردند.

سطوح تکنیکال و سناریوهای پیش‌روی قیمت

کف ۲۷۰,۰۰۰ تومان حمایت معتبر معاملات روزانه بود و مانع افت بیشتر قیمت شد. در سوی مقابل، محدوده ۲۷۲,۸۰۰ تومان سقف مقاومت روزانه بود که عرضه‌های مقطعی مانع تثبیت نرخ بالای آن شد. اگر تنش‌های سیاسی در روزهای آینده تشدید شود، دلار پتانسیل حرکت به سوی نرخ‌های ضمنی طلا در ۲۷۵,۷۲۹ تومان را خواهد داشت. اگر اخبار تنش‌ها تعدیل شود و بازارساز حجم عرضه اسکناس و حواله را در آغاز هفته افزایش دهد، بازگشت قیمت به حمایت ۲۷۰,۰۰۰ تومان یا کف قبلی در ۲۶۶,۰۰۰ تومان محتمل خواهد بود.

اثر نوسان ارز بر سبد دارایی و تصمیم سرمایه‌گذار

این تغییرات قیمتی اثر مستقیمی بر دارایی خانواده‌ها و پس‌اندازهای خرد می‌گذارد. فرض کنید یک سرمایه‌گذار ۲۰۰ میلیون تومان نقدینگی خود را در سپرده بانکی نگه داشته است. با رشد ماهانه ۱۶٫۷۲ درصدی دلار در داده‌های فرداس، ارزش واقعی این پول در خرید کالا و مسکن کاهش می‌یابد. اگر بخشی از این سرمایه در دارایی‌های طلاپایه قرار داشت، با رشد ماهانه ۱۴٫۶۳ درصدی طلای ۱۸ عیار از کاهش ارزش در امان می‌ماند. از طرف دیگر، ورود هیجانی به بازار در سقف‌های قیمتی ۲۷۲,۸۰۰ تومان می‌تواند در صورت آرامش سیاسی به زیان کوتاه‌مدت ختم شود. راهکار منطقی، توزیع متوازن دارایی‌ها و خودداری از تصمیم‌های شتابزده است.

ریسکهایی که باید جدی گرفت

آنچه هنوز برای فعالان بازار روشن نیست، رفتار عملیاتی بازارساز در نخستین روز کاری پس از تعطیلات است. حجم عرضه اسکناس و حواله در مرکز مبادله مسیر کوتاه‌مدت قیمت را تعیین می‌کند. همچنین بیانیه‌های رسمی درباره سرنوشت مذاکرات می‌تواند در چند ساعت جو روانی بازار را تغییر دهد. ناهمگونی قیمت‌ها در بازارهای جهانی نیز عامل دیگری است که عدم‌قطعیت را بالا می‌برد. همزمان با رشد نفت برنت به ۱۱۱٫۸۹۹ دلار، انس جهانی طلا ۱ درصد افت کرد و بیت‌کوین در سطح ۲۲,۲۵۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان بازدهی ماهانه منفی ۴٫۷۶ درصد را در فرداس ثبت کرد.

جمعبندی ما

برداشت ما در تحریریه فرداس این است که صعود اخیر قیمت‌ها حاصل فعال شدن همزمان تقاضای احتیاطی به دلیل ابهام امنیتی و فشار صعودی حواله درهم است. بازار در کوتاه‌مدت حساس به اخبار سیاسی باقی می‌ماند. فاصله گسترده نرخ‌های مرکز مبادله با بازار آزاد هرگونه سیاست تثبیت را وابسته به میزان تزریق منابع ارزی می‌کند. تا زمانی که نشانه‌های عملی از آرامش مخابره نشود، سطوح فعلی برای تثبیت کف‌های جدید تلاش خواهند کرد.

نکتههای کلیدی

• دامنه نوسان روزانه دلار میان ۲۷۰,۰۰۰ تا ۲۷۲,۸۰۰ تومان ثبت شد و نرخ پایانی با رشد ۵,۰۰۰ تومانی روی ۲۷۱,۰۰۰ تومان ایستاد.
• نرخ حواله درهم در بازار آزاد به ۷۴,۷۰۰ تومان رسید و محرک بنیادی برای رشد دلار تهران شد.
• فاصله نرخ دلار آزاد با فروش حواله مرکز مبادله به ۸۶,۶۱۸ تومان رسید.
• دلار ضمنی سکه امامی روی ۲۸۴,۳۱۳ تومان قرار گرفت و حباب سکه ۳٫۱۱ درصد ثبت شد.

محرک اصلی: جهش تقاضای احتیاطی پیش از تعطیلات به دلیل وقفه مذاکرات، تنش‌های آبراه تنگه هرمز و صعود درهم به ۷۴,۷۰۰ تومان.
ریسک مهم: افت ناگهانی نرخ در صورت مداخله ارزی پرحجم در مرکز مبادله و کاهش اخبار منفی در تعطیلات.
رویداد بعدی: میزان و کیفیت مداخله بازارساز در اولین روز کاری هفته (حجم عرضه اسکناس و حواله در مرکز مبادله) و تحولات میدانی و اخبار دیپلماتیک در تعطیلات پایان هفته.

برای مشاهده نمودارهای مقایسه‌ای، بررسی اختلاف تتر با دلار آزاد و فعال‌سازی هشدار نوسان قیمت، می‌توانید به بخش ابزارهای تحلیلی فرداس مراجعه کنید.