قیمت دلار در بازگشایی دوشنبه؛ اثر پرونده تراستی‌ها

قیمت دلار در بازگشایی دوشنبه ۹ شهریور پس از ثبت رکورد ۲۰۸ هزار تومان در معاملات آنلاین، زیر سایه کاهش تأمین ارز، انتظارات تورمی و بازداشت یکی از سرکردگان شبکه تراستی قرار گرفته است. هم‌زمانی این عوامل باعث شده واکنش بازار رسمی به معاملات روز تعطیل، به آزمونی مهم برای قدرت عرضه و تقاضا تبدیل شود.

پاسخ کوتاه

محدوده ۲۰۸ هزار تا ۲۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان، نخستین بازه مورد توجه فعالان بازار در بازگشایی است. ماندگاری دلار بالای مرز روانی ۲۰۸ هزار تومان می‌تواند زمینه حرکت به سوی ۲۰۹ تا ۲۱۰ هزار تومان را فراهم کند، اما چنین حرکتی به محرکی قوی‌تر و تقاضای پایدار نیاز دارد.

چرا دلار در روز تعطیل رکورد زد؟

بازار رسمی یکشنبه ۸ شهریور تعطیل بود، اما معاملات آنلاین و غیررسمی متوقف نشد. دلار که شنبه در حدود ۲۰۶ هزار و ۴۰۰ تومان بسته شده بود، در این معاملات به ۲۰۸ هزار تومان رسید؛ یعنی حدود ۱۶۰۰ تومان افزایش نسبت به قیمت پایانی شنبه. کم‌عمق بودن معاملات تعطیلات معمولا سبب می‌شود سفارش‌های محدود نیز اثر بزرگ‌تری بر قیمت بگذارند، بااین‌حال جهش هم‌زمان سایر ارزها نشان داد فشار فقط به یک نرخ محدود نبود.

پوند بریتانیا از ۲۸۰ هزار تومان عبور کرد، یورو به حدود ۲۳۹ هزار تومان رسید و درهم بیش از ۵۶ هزار تومان معامله شد. تتر نیز در شنبه با رشد ۱.۳۹ درصدی به ۲۰۴ هزار و ۹۸ تومان رسیده بود. این حرکت هماهنگ، بازتابی از افزایش تقاضای پوشش ریسک و نگرانی درباره دسترسی آینده به ارز است؛ هرچند قیمت‌های ثبت‌شده در بازار کم‌حجم تعطیل الزاما با همان شدت در بازار رسمی تثبیت نمی‌شوند.

قیمت دلار در بازگشایی دوشنبه به چه عواملی وابسته است؟

یکی از مهم‌ترین فشارهای بنیادی، کاهش میانگین تأمین روزانه ارز از ۲۰۵ میلیون دلار به ۱۷۵ میلیون دلار است؛ افتی نزدیک به ۱۵ درصد. در کنار آن، کاهش حدود ۳۵ درصدی صادرات و واردات کشور در پی تحریم‌ها و محاصره بنادر، نگرانی از محدودتر شدن جریان‌های تجاری و ارزی را تشدید کرده است. بازار در روز دوشنبه بررسی می‌کند که آیا عرضه رسمی می‌تواند فاصله ایجادشده با معاملات غیررسمی را کاهش دهد یا خیر.

بانک مرکزی از سوم شهریور عرضه بسته ۵۰۰ میلیون دلاری اسکناس را آغاز کرده است. اشخاص حقیقی تا سقف ۱۰۰۰ دلار و اشخاص حقوقی تا ۵۰۰۰ دلار امکان خرید دارند، اما تنها حدود ۲۰ میلیون دلار از این بسته فروش رفته است. این فاصله بزرگ میان ظرفیت اعلام‌شده و فروش واقعی نشان می‌دهد صرف افزایش عرضه اسمی، بدون تغییر در انتظارات و سازوکار دسترسی، برای مهار قیمت کافی نبوده است. همتی رشد دلار را موقتی و ناشی از فضای روانی و تبلیغاتی دانسته، اما بازار برای پذیرش این ارزیابی به نشانه‌های عملی از ثبات جریان ارز توجه خواهد کرد.

پرونده تراستی‌ها چه اثری بر بازار ارز دارد؟

بازداشت «الف.ل»، یکی از سرکردگان شبکه تراستی، درست پیش از ثبت رکورد تازه دلار توجه بازار را به مسیرهای بازگشت ارز جلب کرد. بدهی اعلام‌شده این فرد به شبکه بانکی ۳۰۰ میلیون یورو، معادل بیش از ۷۰۰ هزار میلیارد ریال است. دادگستری تهران نیز از رسیدگی به ۶۶ پرونده تراستی به ارزش تقریبی ۲.۵ میلیارد یورو خبر داده؛ برای ۴۳ پرونده قرار نهایی صادر شده و ۲۳ پرونده پس از صدور کیفرخواست به دادگاه رفته است.

رسیدگی قضایی می‌تواند در بلندمدت انضباط بیشتری در شبکه انتقال و بازگشت ارز ایجاد کند، اما در کوتاه‌مدت احتمال اختلال یا احتیاط بیشتر واسطه‌ها نیز وجود دارد. بنابراین اثر فوری بازداشت بر قیمت یک‌طرفه نیست: بازگشت منابع می‌تواند به نفع عرضه باشد، درحالی‌که سخت‌تر شدن کانال‌های تسویه ممکن است هزینه و زمان انتقال ارز را بالا ببرد. جهت نهایی به سرعت تعیین تکلیف دارایی‌ها و تداوم فعالیت مسیرهای قانونی وابسته است.

دلار تثبیت می‌شود یا به ۲۱۰ هزار تومان می‌رسد؟

برآورد مطرح‌شده برای دوشنبه، نوسان دلار در محدوده ۲۰۸ هزار تا ۲۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان است. اگر معاملات رسمی با عرضه مؤثر آغاز شود و تقاضای هیجانی فروکش کند، قیمت می‌تواند اطراف همین مرز تثبیت شود. در مقابل، تثبیت بالای ۲۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان همراه با تشدید نگرانی‌های تحریمی، مسیر آزمون ۲۰۹ تا ۲۱۰ هزار تومان را باز می‌کند؛ این مسیر قطعی نیست و عبور پایدار از مقاومت روانی به محرک قوی‌تری احتیاج دارد.

بورس نیز با نقطه شروع متفاوتی وارد دوشنبه می‌شود. شاخص کل شنبه با رشد ۱۲۹ هزار و ۵۸۳ واحدی، معادل ۲.۰۳ درصد، به ۶ میلیون و ۵۱۶ هزار و ۱۵۶ واحد رسید و برای نخستین‌بار وارد کانال ۶.۵ میلیون شد. ارزش کل بازار ۱۸.۶ هزار همت و ارزش معاملات ۶۵.۷ همت بود. در نتیجه، واکنش سهام صادراتی به دلار و عرضه اولیه بزرگ «تابان» می‌تواند بخشی از نقدینگی و توجه معامله‌گران را جابه‌جا کند.

نکته‌های کلیدی

• دلار در تعطیلی یکشنبه از پایان ۲۰۶ هزار و ۴۰۰ تومانی شنبه به رکورد ۲۰۸ هزار تومان رسید.
• کاهش نزدیک به ۱۵ درصدی تأمین روزانه ارز، فشار مهم‌تری از عرضه اسمی بسته ۵۰۰ میلیون دلاری ایجاد کرده است.
• فروش حدود ۲۰ میلیون دلار از بسته اسکناس نشان می‌دهد انتظارات و شیوه دسترسی همچنان تعیین‌کننده‌اند.
• پرونده‌های تراستی به ارزش تقریبی ۲.۵ میلیارد یورو هم بر بازگشت منابع و هم بر کارکرد کانال‌های تسویه اثر می‌گذارند.
• محدوده ۲۰۸ هزار تا ۲۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان، بازه حساس آغاز معاملات دوشنبه است.

محرک اصلی: قدرت عرضه رسمی در برابر افت تأمین روزانه ارز و تقاضای ناشی از انتظارات تورمی.
ریسک مهم: تشدید تحریم‌ها، اختلال در تجارت خارجی و دشوارتر شدن مسیرهای انتقال ارز.
رویداد بعدی: بازگشایی رسمی بازار ارز و بورس دوشنبه ۹ شهریور، عرضه اولیه «تابان» و انتشار خبرهای تازه درباره طرح «طرد اقتصادی»، تحریم‌ها و مذاکرات.

در اپ فرداس می‌توانی نمودار دلار را ببینی، هشدار قیمت بگذاری، آن را به سبدت بیفزایی یا از مشاور هوشمند بپرسی.