اونس بالای ۴۴۰۰ دلار؛ چرا طلای تهران از جهش جهانی جا ماند؟

عبور اونس از ۴۴۰۰ دلار دوباره طلا را به مرکز توجه آورده است؛ اما برای سرمایه‌گذار ایرانی، رکورد جهانی فقط نیمی از داستان محسوب می‌شود. در هفته‌ای که اونس بزرگ‌ترین جهش خود از فوریه ۲۰۲۶ را ثبت کرد، طلای تهران بسیار آهسته‌تر بالا رفت. دلیل این واگرایی را باید هم در ماهیت رشد اونس و هم در عقب‌نشینی دلار آزاد جست‌وجو کرد.

پاسخ کوتاه

قیمت طلای داخلی از ترکیب بهای جهانی اونس و نرخ دلار اثر می‌گیرد. بنابراین اگر اونس صعود کند اما دلار در محدوده‌ای پایین‌تر بماند، رشد ریالی طلا و سکه لزوما هم‌اندازه بازار جهانی نخواهد بود؛ به‌ویژه وقتی بخش مهمی از جهش اونس از بستن موقعیت‌های فروش ناشی شده باشد.

جرقه‌ای از بازار کار آمریکا

اونس در هفته منتهی به ۷ اوت از حدود ۴٬۰۴۰ دلار به ۴٬۳۴۱.۳۷ دلار رسید؛ افزایشی ۷.۴۴ درصدی که بزرگ‌ترین رشد هفتگی از فوریه بود. سپس در ۱۱ اوت از ۴٬۴۰۰ دلار عبور کرد و سقف روزانه ۴٬۴۳۵ دلار را دید. قرارداد دسامبر نیز تا ۴٬۴۶۷ دلار پیش رفت.

جرقه اصلی، گزارش اشتغال آمریکا بود. اشتغال غیرکشاورزی ژوئیه به منفی ۲۳ هزار شغل رسید، درحالی‌که انتظار بازار مثبت ۸۰ هزار بود. رشد سالانه دستمزد هم با رسیدن به ۳.۲ درصد، پایین‌ترین سطح پنج سال اخیر را ثبت کرد. هم‌زمان تورم مصرف‌کننده از ۳.۵ درصد در ژوئن به ۳.۴ درصد در ژوئیه کاهش یافت و تورم تولیدکننده ماهانه صفر شد.

این مجموعه داده‌ها احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر را از حدود ۵۴ درصد به نزدیک ۴۰ درصد رساند. کاهش احتمال نرخ بالاتر معمولا فشار هزینه فرصت نگهداری طلا را کمتر می‌کند، هرچند بازده اوراق ده‌ساله خزانه‌داری همچنان به ۴.۶ درصد رسید.

پشت صعود چه بود؟

ظاهر نمودار از موج قدرتمند تقاضا حکایت دارد، ولی جزئیات موقعیت‌های معاملاتی تصویر محتاطانه‌تری می‌سازد. خالص موقعیت مدیریت‌شده از ۱۱.۱ هزار به ۱۳.۱ هزار قرارداد افزایش یافت، اما ۶٬۲۵۵ قرارداد از خریدها صرف پوشش موقعیت فروش شد و فقط ۴٬۷۱۶ قرارداد موقعیت جدید بود.

به بیان ساده، بیش از نیمی از نیروی خرید از معامله‌گرانی آمد که برای خروج از شرط‌بندی نزولی مجبور به خرید شدند. همراه‌شدن افزایش قیمت با کاهش حجم باز نیز همین برداشت را تقویت می‌کند. شورت‌اسکوئیز می‌تواند حرکت تندی بسازد، اما از نظر دوام با ورود گسترده سرمایه تازه یکسان نیست.

تقاضای آرام اما ماندگار

در سوی بنیادی بازار، بانک‌های مرکزی همچنان خریدارند. بانک مرکزی چین در ژوئیه ۲۰ تن طلا خرید؛ بزرگ‌ترین خرید ماهانه آن از اکتبر ۲۰۲۳ و بیست‌ویکمین ماه متوالی افزایش ذخایر. کل خرید خالص بانک‌های مرکزی در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ به ۲۸۹ تن رسید که ۶۲ درصد بیشتر از سال قبل بود.

در نیمه نخست سال نیز مجموع خرید به ۳۴۵ تن رسید؛ رقمی بالاتر از میانگین ده‌ساله. سهم طلا از ذخایر رسمی جهان اکنون ۲۷ درصد است و از سهم ۲۲ درصدی اوراق خزانه آمریکا جلو زده؛ اتفاقی که از ۱۹۹۶ سابقه نداشت. این تقاضا با شورت‌اسکوئیز فرق دارد، زیرا به تغییر تدریجی ترکیب ذخایر رسمی مربوط است.

ترمز دلاری در تهران

طلای ۱۸ عیار طی هفته از ۱۸٬۵۵۷٬۰۰۰ تومان به ۱۹٬۲۰۵٬۶۰۰ تومان رسید. سکه امامی نیز از حدود ۱۸۵ میلیون تومان به محدوده ۱۸۹.۵ تا ۱۹۰.۵ میلیون تومان صعود کرد. بااین‌حال دلار آزاد در بازه ۱۸۵٬۴۰۰ تا ۱۸۷٬۸۰۰ تومان قرار گرفت و عقب‌نشینی آن، انتقال کامل جهش اونس به بازار داخلی را محدود کرد. حباب سکه امامی هم حدود ۴.۲۲۷ میلیون تومان بود.

مثال عددی

فرض کنید فقط تغییرات همین هفته را مقایسه کنیم: اونس از ۴٬۰۴۰ به ۴٬۳۴۱.۳۷ دلار رسید، اما طلای ۱۸ عیار از ۱۸٬۵۵۷٬۰۰۰ به ۱۹٬۲۰۵٬۶۰۰ تومان افزایش یافت. تفاوت شدت این دو حرکت نشان می‌دهد قیمت جهانی به‌تنهایی مسیر طلای داخلی را تعیین نمی‌کند و نرخ دلار می‌تواند بخشی از اثر آن را خنثی کند.

نکته‌های کلیدی

• جهش اونس با ضعف اشتغال و کاهش انتظار افزایش نرخ بهره آمریکا آغاز شد.
• بیش از نیمی از خریدهای ثبت‌شده، پوشش موقعیت فروش بود، نه ورود سرمایه تازه.
• خرید بانک‌های مرکزی یک نیروی بنیادی جدا از نوسان کوتاه‌مدت معامله‌گران است.
• برای طلای ایران، جهت دلار آزاد می‌تواند به‌اندازه حرکت اونس تعیین‌کننده باشد.
• هدف‌های ۴٬۹۰۰ و ۵٬۰۰۰ دلاری صرفا سناریوهای تحلیلی‌اند و تحقق آن‌ها قطعی نیست.