فدرالرزرو ایستاد، بازار رأی به افزایش داد؛ جدالی که قیمت طلا و دلار را میچرخاند

در حالی که فدرالرزرو برای پنجمین نشست متوالی نرخ بهره را در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد نگه داشته، بازارهای جهانی صحنه جدالی بیسابقه شدهاند: سه عضو کمیته خواستار افزایش نرخاند، ابزارهای دیدهبان بازار هنوز احتمال افزایش را تا پایان سال بالا نشان میدهند و در همین گیرودار بازده اوراق ۳۰ ساله خزانهداری آمریکا از مرز ۵ درصد عبور کرده است. برای سرمایهگذاری که بخشی از داراییاش را در طلا، دلار یا رمزارز نگه میدارد، این جدال دور از ایران نیست؛ چراکه حدود ۴۲ درصد از قیمت طلای ۱۸ عیار در بازار داخلی مستقیما از اونس جهانی تغذیه میشود.

پاسخ کوتاه: فدرالرزرو در نشست ژوئیه با رأی ۹ به ۳ نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشت، اما سه رئیس بانک منطقهای رسما خواستار افزایش یکربعواحدی شدند و بازارها برخلاف دیدگاه بانکهای بزرگ والاستریت، همچنان احتمال میدهند تا پایان سال حداقل یک افزایش نرخ رخ دهد. این شکاف میان گفتار سیاستگذار و قیمتگذاری بازار، مهمترین متغیر کلان پیش روی طلا، دلار و ریسکپذیری در ماههای آینده است.

پنج نشست، یک عدد، سه رأی مخالف

فدرالرزرو ماههاست نرخ بهره را در کانال ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد ثابت نگه داشته است. در نشست پایانی ژوئیه، این تثبیت با رأی ۹ به ۳ تصویب شد و سه رئیس بانک منطقهای دالاس، کلیولند و مینیاپولیس خواستار افزایش ۰.۲۵ واحد درصدی شدند؛ چیزی که شکاف درونی بانک مرکزی آمریکا را برای نخستین بار در ماههای اخیر اینقدر آشکار کرده است. استدلال اقلیت ساده است: تورم بیش از پنج سال است بالای هدف ۲ درصد مانده و شاخص مصرفکننده ۱۲ ماهه با ۳.۴ درصد همچنان نزدیک به دو برابر هدف است.

بازار چه میگوید؟
اعداد بازار از اعداد نشست پر سر و صداتر است. ابزار دیدهبان نرخ بهره در هفتههای اخیر بیش از ۸۰ درصد احتمال را برای «حداقل یک افزایش نرخ تا پایان سال» قیمتگذاری کرده بود. پس از گزارش ضعیف اشتغال و کاهش تورم ماهانه، این انتظار برای نشست سپتامبر به حدود ۴۰ درصد پایین آمد؛ اما بازار هنوز سناریوی توقف کامل را باور نکرده است. به بیان دیگر، بازار با سیاستگذار شرط بسته است: میگویید ثابت میماند، اما ما هنوز باور نکردهایم.

روایت متفاوت والاستریت

در برابر این هیجان، اقتصاددان ارشد یک بانک بزرگ سرمایهگذاری استدلال میکند بازار به ریسکهای تورمی کوتاهمدت واکنش بیش از حد نشان داده و روند اصلی تورم هسته همچنان نزولی است. نکته ظریفتر: وقتی بازده اوراق ۱۰ ساله به حدود ۴.۷ درصد و اوراق ۳۰ ساله به بالای ۵ درصد میرسد، بازار خودش بخشی از کار سیاست پولی را انجام داده است؛ هزینه استقراض خانوار و بنگاه بالا رفته، بدون آنکه فدرالرزرو حتی یکبار نرخ را جابهجا کرده باشد.

نفت، بدهی و ترمز طلا

چه چیزی این موج را زنده نگه داشته؟ دو عامل: جهش قیمت نفت در پی تنشهای منطقهای که هزینه انرژی و انتظارات تورمی را بالا برده، و بدهی عظیم دولت آمریکا که به مرز ۳۹ تریلیون دلار نزدیک شده و هزینه سالانه بهره آن به حدود ۱.۲ تریلیون دلار رسیده است؛ رقمی که بهتنهایی فشار بر بازده اوراق بلندمدت را تشدید میکند. در همین فضا، طلا پس از جهشی حدود یکدرصدی در محدوده ۴۴۰۰ دلار متوقف شده و چشم به دادههای قیمت تولیدکننده دوخته است؛ چون هر نشانهای از بازگشت تورم، دلار را تقویت و هزینه فرصت نگهداری طلای بدون بازده را بالا میبرد.

چرا برای بازار ایران مهم است؟
کانال انتقال به بازار داخلی کوتاه است: حدود ۴۲ درصد از تغییرات قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران از اونس جهانی میآید و مابقی را نرخ دلار آزاد توضیح میدهد که در ماههای اخیر از محدوده ۱۶۳ به حوالی ۱۹۵ هزار تومان حرکت کرده است. اگر بازار در شرطبندی خود درست باشد و نرخ بهره بالا برود، دلار و طلا در سطح جهانی تحت فشار قرار میگیرند و ریسکپذیری در داراییهای پرنوسان کمتر میشود؛ اگر روایت بانکهای بزرگ درست باشد و نرخ ثابت بماند، هزینه فرصت نگهداری طلا کاهش مییابد. هر دو سناریو هنوز روی میز است و بازار با هر گزارش تورمی بین آنها جابهجا میشود.

مثال عددی: فرض کنید در ابتدای ماه، احتمال افزایش نرخ در نشست سپتامبر حدود ۵۴ درصد قیمتگذاری شده بود؛ پس از گزارش اشتغال ضعیف و تورم ۳.۴ درصدی، این احتمال به ۴۰ درصد رسید. یعنی صرف تغییر انتظارات درباره یک نشست، حدود یکچهارم از احتمال بازار را جابهجا کرد؛ همین جابهجاییهاست که در روزهای آینده میتواند چند ده دلار نوسان در اونس و چند درصد تغییر در قیمت طلای داخل ایجاد کند.

نکتههای کلیدی:

• فدرالرزرو پنج نشست متوالی نرخ را در ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد ثابت نگه داشته، اما سه عضو کمیته خواستار افزایش شدهاند.
• انتظار بازار برای افزایش نرخ در سپتامبر از حدود ۵۴ درصد به ۴۰ درصد کاهش یافته، اما احتمال افزایش تا پایان سال همچنان قابل توجه است.
• بازده اوراق ۱۰ ساله آمریکا به حدود ۴.۷ درصد و اوراق ۳۰ ساله به بالای ۵ درصد رسیده و خودش شرایط مالی را سخت کرده است.
• تورم مصرفکننده آمریکا با ۳.۴ درصد نزدیک به دو برابر هدف ۲ درصد است و نفت و بدهی ۳۹ تریلیون دلاری فشار را زنده نگه داشتهاند.
• حدود ۴۲ درصد از قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران از اونس جهانی میآید؛ به همین دلیل مسیر نرخ بهره آمریکا، مسیر طلا و دلار داخلی است.