اثر خاموشی برق بر بورس و فولاد؛ ناترازی انرژی چه میکند؟
با عبور مصرف برق از ۷۵ هزار مگاوات و خاموشی تهران، اثر بحران انرژی بر بورس، فولاد و تورم را بخوانید؛ هزینه ۲۸ میلیونی هر تن شمش.
خاموشی برق و بورس این روزها به موازات هم پیش می‌روند؛ جدول قطعی برق تهران و ۸ استان در حالی منتشر شده که مصرف از مرز ۷۵ هزار مگاوات عبور کرده است. پاسخ کوتاه این است که شکاف ۳ تا ۵ هزار مگاواتی بین تولید و مصرف، هزینه تأمین انرژی هر تن شمش فولاد را به رقم بی‌سابقه ۲۸ میلیون تومان رسانده و تولید فولادسازان بزرگ بورسی را در مرداد ۲۴۶ هزار تن کاهش داده است.
چرا وزارت نیرو مجبور به خاموشی شد؟
شرکتهای توزیع برق امروز دوشنبه ۹ شهریور، برنامه مدیریت بار را برای تهران و ۸ استان با قطعی‌های ۴ ساعته گروه‌بندی‌شده اعلام کردند. مصرف برق کشور در روزهای اخیر از ۷۵ هزار مگاوات عبور کرده در حالی که ظرفیت تولید نیروگاه‌ها در بهترین حالت ۷۰ تا ۷۲ هزار مگاوات است. این ناترازی صرفا یک مشکل زیرساختی نیست؛ بخش قابل توجهی از صنایع انرژی‌بر از مدار تولید خارج شده‌اند و فشار مستقیمی بر سودآوری شرکتهای بورسی وارد شده است.
قیمت تمام‌شده فولاد و بورس کالا
هزینه تأمین انرژی هر تن شمش فولاد به ۲۸ میلیون تومان رسید؛ برق آزاد ۱۸.۲ میلیون تومان و گاز ۱۰.۱ میلیون تومان سهم دارند. بهای برق آزاد در بورس انرژی به ۱۶,۷۰۰ تومان بر کیلوواتساعت جهش کرده در حالی که نرخ دولتی پارسال ۱,۹۲۰ تومان بود؛ یعنی رشد حدود ۸.۷ برابری. وزارت نیرو در اوج گرما تنها ۶ تا ۱۵ درصد دیماند فولادسازان را تأمین میکند و به همین دلیل ظرفیت زنجیره فولاد با بهره‌برداری حدود ۶۰ درصدی مواجه است. تولید ۴ شرکت بزرگ بورسی فولاد - مبارکه، خوزستان، ذوب‌آهن و خراسان - در مرداد نسبت به تیر حدود ۲۴۶ هزار تن و فروش ماهانه ۱۱۲ هزار تن کاهش یافته و برخی عرضه‌های شمش در بورس کالا متوقف یا ابطال شده است.
تورم تولیدکننده و فشار بر صنایع انرژی‌بر
تورم نقطه‌به‌نقطه تولیدکننده صنعت در بهار ۱۴۰۵ به ۱۰۹ درصد رسیده و تورم فصلی بخش تولید، انتقال و توزیع برق به ۶۵.۷ درصد جهش کرده است؛ این رقم در زمستان ۱۴۰۴ تنها ۰.۷ درصد بود. قطعی برق به یکی از کانال‌های انتقال فشار هزینه به قیمت فولاد، سیمان، پتروشیمی و کالاهای مصرفی تبدیل شده و خطر رکود تورمی را پررنگ کرده است. در چنین شرایطی، هزینه انرژی به‌طور مستقیم به قیمت تمام‌شده تولیدکننده و در نهایت به جیب مصرف‌کننده منتقل میشود.
واکنش بازار سهام؛ سبز در بحران
شاخص کل بورس تهران در ۹ شهریور با وجود تنش‌های نظامی و جنگ، رشد بیش از ۳۱ هزار واحدی را ثبت کرد و به ۶ میلیون و ۵۴۷ هزار واحد رسید. با این حال، در بورس انرژی در همان روز هیچ عرضه‌ای در تابلوهای برق ثبت نشد. دلار آزاد ۲۰۷ هزار و ۱۴۰ تومان معامله شد و تتر با سقف روزانه ۲۰۸ هزار و ۸۶۰ تومان رکورد زد؛ اما این ارقام نتوانست جلوی صعود موقت بورس را بگیرد. ریسک اصلی اما در کمرنگ‌شدن حاشیه سود صنایع انرژی‌بر و تشدید رکود تورمی با شروع محدودیت گاز در پاییز است.
- تورم نقطه‌به‌نقطه تولیدکننده صنعت بهار امسال ۱۰۹ درصد و تورم فصلی بخش برق ۶۵.۷ درصد بوده است.
- هزینه انرژی هر تن شمش فولاد به ۲۸ میلیون تومان رسیده و تولید چهار فولادساز بزرگ بورسی در مرداد ۲۴۶ هزار تن افت کرده است.
- شاخص کل بورس در ۹ شهریور با رشد ۳۱ هزار واحدی به ۶ میلیون و ۵۴۷ هزار واحد رسید، اما بورس انرژی با نبود عرضه برق مواجه بود.
- دلار آزاد ۲۰۷ هزار و ۱۴۰ تومان و تتر ۲۰۸ هزار و ۸۶۰ تومان رکورد زدند؛ نفت برنت نیز ۲.۵۱ درصد رشد کرد و به ۹۰.۳۱ دلار رسید.
محرک اصلی: شکاف ۳ تا ۵ هزار مگاواتی مصرف و تولید برق که به خاموشی و کاهش تولید صنایع انرژی‌بر دامن زده است.
ریسک مهم: تشدید رکود تورمی از کانال رشد هزینه انرژی و انقباض بیشتر سودآوری فولادسازان در پاییز و زمستان.
رویداد بعدی: پایان پیک بار تابستان و سرنوشت مدیریت خاموشی‌ها، سپس محدودیت گاز صنایع و نشست سپتامبر فدرال رزرو.
در اپ فرداس می‌توانی نمودار این دارایی را ببینی، هشدار قیمت بگذاری، آن را به سبدت بیفزایی یا از مشاور هوشمند بپرسی.
پرسش‌های متداول
آیا خاموشی برق مستقیما به بورس آسیب میزند؟
بله، از کانال کاهش تولید شرکتهای صنعتی و افزایش هزینه انرژی، حاشیه سود آنها را تحت فشار قرار میدهد و میتواند به افت سودآوری و جذابیت سهام منجر شود.
قیمت فولاد با بحران برق چقدر گران شده است؟
هزینه تأمین انرژی هر تن شمش فولاد به ۲۸ میلیون تومان رسیده که نسبت به قبل رشد چشمگیری داشته و بخش عمده آن به برق آزاد با نرخ ۱۶,۷۰۰ تومان بر کیلوواتساعت مربوط میشود.
آیا این وضعیت تورم را تشدید میکند؟
بله، افزایش هزینه تولید در فولاد، سیمان و پتروشیمی به قیمت کالاهای نهایی منتقل میشود و تورم تولیدکننده را که بهار امسال ۱۰۹ درصد بود، در سطح بالا نگه میدارد.
