عرضه اولیه یعنی چه؟
عرضهٔ اولیه (IPO) نخستین بار است که سهام یک شرکت برای خرید عموم در بورس یا فرابورس عرضه میشود. پس از عرضه، سهم در تابلو معامله میشود و قیمتش با عرضه و تقاضا تعیین میشود. بسیاری از عرضهها در روزهای نخست با صف خرید روبه‌رو می‌شوند، اما این قاعدهٔ همیشگی نیست.
پیش‌نیازهای شرکت در عرضه اولیه
- داشتن کد بورسی و ثبتنام در سامانهٔ سجام.
- حساب در یک کارگزاری و دسترسی به سامانهٔ معاملات آنلاین آن.
- موجودی کافی در حساب کارگزاری پیش از زمان عرضه (معمولاً بخشی از مبلغ برای اطمینان از اجرای سفارش بلوکه میشود).
روش‌های برگزاری عرضه اولیه
- روش ثبت سفارش: متقاضیان در بازهٔ اعلام‌شده سفارش ثبت میکنند و سهام به‌طور برابر میان کدها تقسیم میشود؛ سهمیهٔ هر کد به تعداد متقاضیان بستگی دارد.
- روش ترکیبی: سفارش‌ها در دامنهٔ قیمتی مشخص ثبت می‌شوند و قیمت کشف میشود.
- روش حراج: بیشتر برای سهامداران حقوقی و عمده؛ قیمت در فرآیند حراج تعیین میشود.
جزئیات هر عرضه (روش، دامنهٔ قیمت، تاریخ و سقف سفارش) را از اطلاعیهٔ رسمی بورس یا فرابورس بخوانید.
پیش از خرید به این‌ها نگاه کنید
- بنیاد شرکت: صنعت، سودآوری، بدهی و چشم‌انداز، در امیدنامه و صورت‌های مالی منتشرشده در کدال.
- قیمت عرضه نسبت به سود (P/E): عرضهٔ گران ممکن است پس از صف‌های اولیه اصلاح شود.
- سهام شناور و حجم عرضه: روی رفتار قیمت بعد از عرضه اثر دارد.
- شرایط کلی بازار: در بازار ضعیف، حتی عرضه‌های خوب هم ممکن است زود صف خرید را از دست بدهند.
ریسک‌های عرضه اولیه
سود عرضهٔ اولیه تضمینی نیست. ممکن است پس از چند روز صف خرید، صف فروش تشکیل شود یا قیمت به زیر قیمت عرضه برسد. سهمیهٔ هر کد معمولاً کوچک است، پس قرض‌گرفتن یا فروش هیجانیِ دارایی‌های دیگر برای عرضه منطقی نیست. پس از عرضه، می‌توانید تابلوی بورس نماد (عمق بازار، صف و حقیقی/حقوقی) را در اپ فرداس دنبال کنید.